<Криминал ~ Чтобы перевыполнить план, милиционеры выдали за наркодилера школьника
admin
Добавлено: Пт Июл 30, 2010 2:26 pm
Site AdminЗарегистрирован: 25.11.2006Сообщения: 4115
В Витебском и Могилевском областных судах рассмотрели дела милиционеров, незаконно проводивших оперативные эксперименты.
За решетку попадали в том числе и совсем невиновные люди. Протоколы подделывались, а за полученные наркотики милиционеры временами выдавали обычную пыль, пишет в газета «Звязда» Евгений Волошин.
Тех сотрудников отдела по наркоконтролю, кто не горел желанием «исполнять план», начальство наказывало взысканиями. Тех, которые «показывали результат», повышали, переводили в столицу и область.
Пока осуждено только четверо. Это бывшие сотрудники отдела внутренних дел Октябрьского района Витебска.
На протяжении нескольких лет милиционеры незаконно привлекали людей к ответственности за «незаконный оборот наркотиков». При этом даже не стремились проводить оперативные эксперименты по закону, а чаще всего просто фальсифицировали протоколы, сами писали объяснения от имени понятых и подделывали подписи. Многочисленные жалобы от осужденных «гуляли» по разным инстанциям. Однажды свою проверку начало управление КГБ по Витебской области. Следователь Олег Борисевич нашел многочисленные грубые нарушения законодательства. В апреле 2009 года было начато уголовное дело.
— Осужденные таким образом граждане получали наказания сроком около восьми лет лишения свободы, — рассказывает старший помощник прокурора Витебской области по наблюдению за выполнением законодательства о государственной безопасности Валерий Галай. — Уголовное дело было заведено по факту противоправных действий в отношении гражданина Мищенко. На то время он был обычным 16-летним школьником (шел 2005 год). Подросток, который якобы покупал у Мищенко наркотик, стоял на учете в отделе по делам несовершеннолетних. Он вел антиобщественный образ жизни, рос без отца, никогда не имел карманных денег, а ему хотелось. Сотрудник отдела по делам несовершеннолетних познакомил его с Доренко и Хаборенко (фамилии бывших милиционеров изменены) — сотрудниками отдела по наркоконтролю ОВД Октябрьского района Витебска.
Они предложили: «Если узнаешь, кто со знакомых занимается наркотиками, сообщай, мы тебе денег дадим». Тот знал, что какая-то девушка торгует возле школы, пошел в разведку. Около школы случайно встретил Мищенко, тот рассказал: «А ее тут уже давно нет». Тогда этот парень достал где-то марихуаны, сообщил сотрудникам милиции и сказал, что купил это все у Мищенко, которого милиционеры и допросили: «Где берешь наркотики? Говори, или будешь сидеть!»
А что ему сказать? Человек с наркотиками связан не был. В итоге его задержали.
— Говорят, что во время обыска в квартире Мищенко милиционеры что-то нашли…
— В квартире ничего не было. Доренко начал искать на лестничной площадке, в электрощитке. Там присутствовала мать, понятые.
Он выгреб со щитка какую-то пыль, сказал, что это наркотики, запихнул все в пачку из-под сигарет. Никто ничего не видел, а сведения были занесены в протокол.
Понятые протокол подписали: «Раз милиционер утверждает, значит, так и есть».
Дело в том, что Доренко не имел права проводить обыск в подъезде, ведь санкции на это не было. Можно было только в квартире.
Должностные лица из прокуратуры также понесли наказание за то, что не остановили это правонарушение, когда направляли дело в суд.
Отмечу, что из всех осужденных только Мищенко и еще один гражданин не занимались наркотиками. Остальные были либо наркопотребителями, либо торговцами. Однако к уголовной ответственности те были привлечены незаконно.
«Объяснения от имени понятых писали сами, подписи ставили студенты»
В КГБ и прокуратуре проанализировали, какие служебные «подвиги» совершали сотрудники отдела по наркоконтролю. Результаты работы повысились до 200%. Высшему руководству это нравилось — каръерный рост витебских «шерлоков холмсов» ускорился.
Доренко (тот самый, который выдал пыль за наркотик) переехал в столицу, сделался оперативным уполномоченным по особо важным делам второго отдела управления по наркоконтролю и противодействию торговле людьми криминальной милиции МВД Беларуси.
Хаборенко из районного отделения внутренних дел перевели в УВД Витебского облисполкома, назначили на должность старшего оперативного уполномоченного управления по наркоконтролю и противодействию торговле людьми.
Еще один «передовик», Медведев (фамилия изменена), стал начальникам отдела по наркоконтролю ОВД Октябрьского района Витебска.
Спрашиваем у Валерия Галая о других эпизодах уголовных дел.
— Во время проведения оперативных экспериментов понятые должны осматривать одежду закупщика, диктофон и деньги также должны вручаться в присутствии понятых. Тем не менее милиционеры сфальсифицировали все положенные документы. Сами писали объяснения от имени понятых. Потом студентов юридического факультета просили ставить подписи. Некоторых студентов обманывали, говорили что так нужну, что во время оперативной работы это необходимо, чтобы сохранить жизнь закупщику, что судья обо всем знает. И людей в результате осуждали. Проводились экспертизы, да и люди позже говорили: «Это не мои подписи, я не подписывал…»
— А все же, какое впечатление создают осужденные милиционеры во время личного контакта?
— Они как оперативные работники были неплохие. Если бы не ленились работать, могли бы иметь похожие показатели. Пока велось следствие, в их защиту обращались депутаты, сами обвиняемые забрасывали жалобами все инстанции. Доренко согласился с тем, что протоколы фальсифицировались, но при этом говорил: «Осужденные люди — наркоманы. И я считаю, что действовал правильно». Но все мы ходим под Богом, если закон и инструкции есть, их надо исполнять. Это не 37-ой год, и надо доказывать виновность любого преступника.
Уголовные дела в отношении трех милиционеров рассматривал Могилевский областной суд. Все были осуждены за «злоупотребление властью либо служебными полномочиями» и «заведомо ложные показания», получили по шесть лет лишения свободы в исправительных колониях усиленного режима.
Но это еще не конец.
Стали известны другие эпизоды незаконных оперативных экспериментов, уголовные дела заводились по вновь открытым обстоятельствам, рассматривать их будет Витебский военный суд.
Не выполнил план — получи взыскание
Из всей четверки осужденных милиционеров в какой-то степени жаль только одного — Вячеслава Ерошевича. Как говорят, ущерба он нанес в десять раз меньше, а наказание получил такое же — шесть лет лишения свободы. Ерошевича осудили самым первым.
Он не стремился выполнить план на 200%, но начальство давило. Так, Хаборенко приказал Ерошевичу «подготовить» протоколы по своей преступной схеме. Тот согласился — ну как откажешь руководителям?
Не знаю, насколько честным или плохим милиционером был Вячеслав Ерошевич, но очевидно, что касается нарушения законодательства его во многом подталкивало начальство.
В приговоре Витебского областного суда по делу Ерошевича (за 11 декабря 2009 года) приведены слова первого заместителя начальника ОВД Октябрьского района Витебска: «Работа отдела рассматривалась на заседаниях в УВД, обсуждалась работа каждого сотрудника отдела. Результаты работы Ерошевича были неудовлетворительные, за что тот привлекался к ответственности».
Вот еще один абзац из приговора: «За упущения в агентурно-оперативной работе и низкие результаты работы по линии наркоконтроля приказами начальника УВД Витебского облисполкома Ерошевич наказывался дисциплинарно 31 августа 2007 года, 9 ноября 2007 года, 1 августа 2008 года».
Невооруженным глазом видно, что проводить незаконные оперативные эксперименты милиционеров «стимулировали» некоторые старшие по званию. А если сотрудник на это не шел, не показывал результаты, то получал дисциплинарные взыскания.
Вячеслав Ерошевич так и не научился исполнять план на 200%, так и не вписался в систему и был переведен на должность обычного участкового. Но это не помогло ему избежать ответственности за правонарушение.
Кстати, есть вероятность, что к уголовной ответственности в будущем будут привлечены и другие люди в погонах.
Взгляд со стороны
Это уголовное дело называют историческим. Впервые милиционеров жестко осудили за незаконное проведение оперативных экспериментов. Поверьте, сделать это было сверхсложно.
За время работы к журналистам «Звязды» обращались десятки человек, которые жаловались на оперативные эксперименты: «Меня незаконно осудили, подбросили наркотики, вперли взятку…» И хотя у некоторых людей были твердые аргументы невиновности, готовить статьи в их защиту было сложно.
Но после таких разговоров делалось страшно: «оборотень в погонах» может искалечить судьбу приличному человеку без угрызений совести. Провести оперативный псевдоэксперимент, выдать пыль за кокаин, подброшенные деньги — за взятку, и на всю жизнь поставить на табе клеймо — «бандит», «наркоторговец», «взяточник».
Знаем, что попытки калечить судьбы людей незаконными оперативными экспериментами случались не только в ОВД Октябрьского района Витебска.
Несколько лет назад журналист «Звязды» писал материал об Андрее Огурцове, также жителе Витебска. Парню неожиданно заломали руки возле дома, как оказалось, сотрудники отдела внутренних дел на транспорте. Провели обыск в квартире, ничего не нашли. Но все равно обвинили в «незаконном обороте наркотиков». Парня спас суд Октябрьского района Витебска. Судья Сергей Ломако вынес оправдательный приговор.
Но сколько таких огурцовых не смогли доказать свою невиновность!
Каб перавыканаць план, міліцыянеры выдалі за наркадылера школьніка
У Віцебскім і Магілёўскім абласных судах разгледзелі справы былых супрацоўнікаў міліцыі, якія незаконна праводзілі аператыўныя эксперыменты. За краты траплялі ў тым ліку і зусім невінаватыя людзі. Пратаколы падрабляліся, а за атрыманыя наркотыкі міліцыянеры часам выдавалі звычайны пыл.
Тых супрацоўнікаў аддзела па наркакантролі, хто не гарэў жаданнем "выконваць план", начальства карала спагнаннямі. Тых, што "паказвалі вынік", павышалі, пераводзілі ў сталіцу і вобласць.
Пакуль асуджана толькі чацвёра. Гэта былыя супрацоўнікі аддзела ўнутраных спраў Кастрычніцкага раёна Віцебска.
Цягам некалькіх гадоў міліцыянеры незаконна прыцягвалі людзей да адказнасці за "незаконнае абарачэнне наркотыкаў". Пры гэтым нават не імкнуліся праводзіць аператыўныя эксперыменты па законе, а найчасцей проста фальсіфікавалі пратаколы, самі пісалі тлумачэнні ад імя панятых і падроблівалі подпісы. Шматлікія скаргі ад асуджаных "гулялі" па розных інстанцыях. Аднойчы сваю праверку распачало ўпраўленне КДБ па Віцебскай вобласці. Следчы Алег Барысевіч знайшоў шматлікія грубыя парушэнні заканадаўства. У красавіку 2009 года была распачатая крымінальная справа.
— Асуджаныя такім чынам грамадзяне атрымлівалі пакаранні тэрмінам каля васьмі гадоў пазбаўлення волі, — распавядае старшы памочнік пракурора Віцебскай вобласці па наглядзе за выкананнем заканадаўства аб дзяржаўнай бяспецы Валерый Галай. — Крымінальная справа была заведзена па факце супрацьпраўных дзеянняў у дачыненні да грамадзяніна Мішчанкі. На той час ён быў звычайным 16-гадовым школьнікам (ішоў 2005 год, — "Звязда"). Падлетак, які нібыта купляў у Мішчанкі наркотык, стаяў на ўліку ў аддзеле па справах няпоўнагадовых. Ён вёў антыграмадскі лад жыцця, рос без бацькі, ніколі не меў кішэнных грошай, а яму хацелася. Супрацоўнік аддзела па справах няпоўнагадовых пазнаёміў яго з Дарэнкам і Хабарэнкам (прозвішчы былых міліцыянераў змененыя, — "Звязда") — супрацоўнікамі аддзялення па наркакантролі АУС Кастрычніцкага раёна Віцебска.
Яны прапанавалі: "Калі даведаешся, хто са знаёмых займаецца наркотыкамі, паведамляй, мы табе грошай дамо". Той ведаў, што нейкая дзяўчына гандлюе ля школы, пайшоў у разведку. Каля школы выпадкова сустрэў Мішчанку, той расказаў: "А яе тут ужо даўно няма". Тады гэты хлопец дастаў дзесьці марыхуаны, перадаў супрацоўнікам міліцыі і сказаў, што купіў гэта ўсё ў Мішчанкі, якога міліцыянеры і дапыталі: "Дзе бярэш наркотыкі? Кажы, альбо будзеш сядзець!" А што яму сказаць? Чалавек з наркотыкамі звязаны не быў. У выніку яго затрымалі.
— Кажуць, што падчас вобыску ў кватэры Мішчанкі міліцынеры нешта знайшлі...
— У кватэры нічога не было. Дарэнка пачаў шукаць на лесвічнай пляцоўцы, у электрашчытку. Там прысутнічала маці, панятыя. Ён выграб са шчытка нейкі пыл, сказаў, што гэта наркотыкі, запіхнуў усё ў пачак з-пад цыгарэтаў. Ніхто нічога не бачыў, а звесткі былі занесены ў пратакол. Панятыя пратакол падпісалі: "Раз міліцыянер сцвярджае, значыць, так і ёсць". Справа ў тым, што Дарэнка не меў права праводзіць вобыск у пад'ездзе, таму што санкцыі на гэта не было. Можна было толькі ў кватэры. Службовыя асобы з пракуратуры таксама панеслі пакаранне за тое, што не спынілі гэтае правапарушэнне, калі накіроўвалі справу ў суд.
Адзначу, што з усіх асуджаных толькі Мішчанка і яшчэ адзін грамадзянін не займаліся наркотыкамі. Астатнія былі альбо наркаспажыўцамі, альбо гандлярамі. Аднак да крымінальнай адказнасці тыя былі прыцягнуты незаконна.
"Тлумачэнні ад імя панятых пісалі самі, подпісы ставілі студэнты"
У КДБ і пракуратуры прааналізавалі, якія службовыя "подзвігі" выдавалі супрацоўнікі аддзела па наркакантролі. Вынікі працы павысіліся да 200 %. Вышэйшаму кіраўніцтву гэта падабалася — кар'ерны рост віцебскіх "шэрлакаў холмсаў" паскорыўся.
Дарэнка (той самы, які выдаў пыл за наркотык) пераехаў у сталіцу, зрабіўся аператыўным упаўнаважаным па асабліва важных справах другога аддзела ўпраўлення па наркакантролі і супрацьдзеянні гандлю людзьмі крымінальнай міліцыі МУС Беларусі.
Хабарэнку з раённага аддзялення ўнутраных спраў перавялі ва УУС Віцебскага аблвыканкама, прызначылі на пасаду старшага аператыўнага ўпаўнаважанага ўпраўлення па наркакантролі і супрацьдзеянні гандлю людзьмі.
Яшчэ адзін "перадавік", Мядзведзеў (прозвішча зменена, — "Звязда"), стаў начальнікам аддзела па наркакантролі АУС Кастрычніцкага раёна Віцебска.
Пытаемся ў Валерыя Галая пра іншыя эпізоды крымінальных спраў.
— Падчас правядзення аператыўных эксперыментаў панятыя павінны аглядаць вопратку закупшчыка, дыктафон і грошы таксама павінны ўручацца ў прысутнасці панятых. Тым не менш міліцыянеры сфальсіфікавалі ўсе належныя дакументы. Самі пісалі тлумачэнні ад імя панятых. Потым студэнтаў юрыдычнага факультэта прасілі ставіць подпісы. Некаторых студэнтаў падманвалі, казалі што так патрэбна, што падчас аператыўнай работы гэта неабходна, каб захаваць жыццё закупшчыку, што суддзя пра ўсё ведае. І людзей у выніку асуджалі. Праводзіліся экспертызы, ды і людзі пазней казалі: "Гэта не мае подпісы, я не падпісваў..."
— А ўсё ж, якое ўражанне ствараюць асуджаныя міліцыянеры падчас асабістага кантакту?
— Яны як аператыўныя работнікі былі някепскія. Калі б не ленаваліся працаваць, маглі б мець падобныя паказчыкі. Пакуль вялося следства, у іх абарону звярталіся дэпутаты, самі абвінавачваемыя закідвалі скаргамі ўсе інстанцыі. Дарэнка пагадзіўся з тым, што пратаколы фальсіфікаваліся, але пры гэтым казаў: "Асуджаныя людзі — наркаманы. І я лічу, што дзейнічаў правільна". Але ўсе мы ходзім пад Богам, калі закон і інструкцыі ёсць, іх трэба выконваць. Гэта не 37-ы год, і трэба даказваць вінаватасць любога злачынцы.
Крымінальныя справы ў дачыненні да трох міліцыянераў разглядаў Магілёўскі абласны суд. Усе былі асуджаныя за "злоўжыванне ўладай альбо службовымі паўнамоцтвамі" і "загадзя лжывыя паказанні", атрымалі па шэсць гадоў пазбаўлення волі ў папраўчых калоніях узмоцненага рэжыму.
Але гэта яшчэ не канец. Сталі вядомыя іншыя эпізоды незаконных аператыўных эксперыментаў, крымінальныя справы заводзіліся па наноў адкрытых абставінах, разглядаць іх будзе Віцебскі вайсковы суд.
Не выканаў план — атрымай спагнанне
З усёй чацвёркі асуджаных міліцыянераў у нейкай ступені шкада толькі аднаго — Вячаслава Ерашэвіча. Як кажуць, шкоды ён нарабіў у дзесяць разоў менш, а пакаранне атрымаў такое ж — шэсць гадоў пазбаўлення волі. Ерашэвіча асудзілі самым першым.
Ён не імкнуўся выканаць план на 200 %, але начальства ціснула. Так, Хабарэнка загадаў Ерашэвічу "падрыхтаваць" пратаколы па сваёй злачыннай схеме. Той пагадзіўся — ну як адмовіш кіраўнікам?
Не ведаю, наколькі сумленным ці дрэнным міліцыянерам быў Вячаслаў Ерашэвіч, але відавочна, што да парушэння заканадаўства яго ў многім падштурхоўвала начальства.
У прысудзе Віцебскага абласнога суда па справе Ерашэвіча (за 11 снежня 2009 года) прыведзены словы першага намесніка начальніка АУС Кастрычніцкага раёна Віцебска: "Работа аддзела разглядалася на пасяджэннях ва УУС, абмяркоўвалася праца кожнага супрацоўніка аддзела. Вынікі работы Ерашэвіча былі нездавальняючыя, за што той прыцягваўся да адказнасці".
Вось яшчэ адзін абзац з прысуда: "За ўпушчэнні ў агентурна-аператыўнай рабоце і нізкія вынікі працы па лініі наркакантролю загадамі начальніка УУС Віцебскага аблвыканкама Ерашэвіч караўся дысцыплінарна 31 жніўня 2007 года, 9 лістапада 2007 года, 1 жніўня 2008 года".
Простым вокам відаць, што праводзіць незаконныя аператыўныя эксперыменты міліцыянераў "стымулявалі" некаторыя старэйшыя па званні. А калі супрацоўнік на гэта не ішоў, не паказваў вынікі, то атрымліваў дысцыплінарныя спагнанні.
Вячаслаў Ерашэвіч так і не навучыўся выконваць план на 200 %, так і не ўпісаўся ў сістэму і быў пераведзены на пасаду звычайнага ўчастковага. Але гэта не дапамагло яму пазбегнуць адказнасці за правапарушэнне.
Дарэчы, ёсць верагоднасць, што да крымінальнай адказнасці ў будучыні будуць прыцягнутыя і іншыя людзі ў пагонах.
ПОГЛЯД ЗБОКУ
Гэтую крымінальную справу называюць гістарычнай. Упершыню міліцыянераў жорстка асудзілі за незаконнае правядзенне аператыўных эксперыментаў. Паверце, зрабіць гэта было звышскладана.
За час маёй журналісцкай працы да мяне звярталіся дзясяткі чалавек, якія скардзіліся на аператыўныя эксперыменты: "Мяне незаконна асудзілі, падкінулі наркотыкі, уперлі хабар..." І хоць у некаторых людзей былі цвёрдыя аргументы невінаватасці, рыхтаваць артыкулы ў іх абарону было складана.
Але пасля такіх размоў рабілася страшна: "пярэварацень у пагонах" можа скалечыць лёс прыстойнаму чалавеку без згрызотаў сумлення. Правесці аператыўны псеўдаэксперымент, выдаць пыл за какаін, падкінутыя грошы — за хабар, і на ўсё жыццё паставіць на табе кляймо — "бандыт", "наркагандляр", "хабарнік".
Ведаю, што спробы калечыць лёсы людзей незаконнымі аператыўнымі эксперыментамі здараліся не толькі ва АУС Кастрычніцкага раёна Віцебска.
Колькі гадоў таму пісаў матэрыял пра Андрэя Агурцова, таксама жыхара Віцебска. Хлопцу нечакана заламалі рукі каля дома, як аказалася, супрацоўнікі аддзела ўнутраных спраў на транспарце. Правялі вобыск у кватэры, нічога не знайшлі. Але ўсё адно абвінавацілі ў "незаконным абарачэнні наркотыкаў". Хлопца ўратаваў суд Кастрычніцкага раёна Віцебска. Суддзя Сяргей Ламака вынес апраўдальны прысуд. Але колькі такіх агурцовых не змаглі даказаць сваю невінаватасць!
Вы не можете начинать темы Вы не можете отвечать на сообщения Вы не можете редактировать свои сообщения Вы не можете удалять свои сообщения Вы не можете голосовать в опросах
